Johan Vilhelm Snellman

Johan Vilhelm Snellman
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

12 maja 1806
Sztokholm

Data i miejsce śmierci

4 lipca 1881
Kirkkonummi

Senator
Okres

od 1863
do 1868

Odznaczenia
Order Świętego Włodzimierza III klasy (Imperium Rosyjskie)
Multimedia w Wikimedia Commons

Johan Vilhelm Snellman[1] (ur. 12 maja 1806 w Sztokholmie, zm. 4 lipca 1881 w Kirkkonummi) – fiński działacz narodowy i społeczny, naukowiec, nauczyciel oraz polityk.

Konserwatysta. Zwolennik powszechnego używania języka fińskiego. Współorganizator Towarzystwa Sobotniego (fiń. Lauantaiseura). Profesor filozofii, psychologii i wykładowca psychologii na Uniwersytecie w Helsinkach, od którego w 1860 otrzymał także honorowy doktorat. Inicjator powstania w 1831 Towarzystwa Literatury Fińskiej (fiń. Suomalaisen Kirjallisuuden Seura) i jego dyrektor w latach 1870–1874. Kawaler Orderu Św. Włodzimierza III klasy (1865).

25 kwietnia 1863 został mianowany na stanowisko głównego specjalisty do spraw finansów w Departamencie Gospodarczym Senatu Wielkiego Księstwa Finlandii[2]. W 1866 otrzymał tytuł szlachecki. W latach 1863–1868 był senatorem, pełnił również funkcję przewodniczącego senatu. W 1863 po osobistym spotkaniu z carem Aleksandrem II mimo opozycji ze strony szwedzkojęzycznych elit udało mu się doprowadzić do równouprawnienia w Księstwie języka fińskiego z językiem szwedzkim[2]. Dzięki jego staraniom doszło w 1865 do wprowadzenia waluty fińskiej – srebrnej marki[2]. Jednak wkrótce chcąc chronić wartość nowej waluty nie zgadzał się na zaciąganie pożyczek w czasie wielkiego głodu w latach 1866–1868, co przyczyniło się do większej liczby ofiar i jego upadku politycznego.

Był publicystą, autorem prac naukowych i wydawcą w latach 40. XIX w. pism — „Saima” (w języku szwedzkim) i „Przyjaciel Rolnika”. Napisał między innymi Wprowadzenie do filozofii i Kurs elementarny filozofii. Tworzył w obu językach – szwedzkim i fińskim. W 1842 opublikował swoje największe dzieło Teorię państwa (fiń. Läran om staten).

Przypisy

  1. Snellman Johan Vilhelm, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2020-02-24] .
  2. a b c HUHTIKUU 1863 – TAMMIKUU 1865 | J. V. Snellmanin kootut teokset. [dostęp 2022-12-14]. (fiń.).

Bibliografia

  • Cieślak Tadeusz, Historia Finlandii, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Gdańsk – Łódź 1983.
  • Szordykowska Barbara, Historia Finlandii, Warszawa 2011.
  • ISNI: 0000000083391764
  • VIAF: 9855731
  • LCCN: n79021417
  • GND: 104368632
  • LIBRIS: 53hkmffp0k17fzg
  • BnF: 11964551b
  • SUDOC: 027648494
  • NKC: jx20060721004
  • NTA: 071442537
  • Open Library: OL142367A
  • NUKAT: n2005094867
  • PWN: 3976922
  • Britannica: biography/Johan-Vilhelm-Snellman
  • БРЭ: 3588200
  • NE.se: johan-vilhelm-snellman
  • Uppslagsverket Finland ID: SnellmanJohanVilhelm
  • SNL: Johan_Vilhelm_Snellman
  • VLE: johan-vilhelm-snellman
  • DSDE: Johan_Vilhelm_Snellman
  • identyfikator w Hrvatska enciklopedija: 56873