Szczurowice

Szczurowice
Щуровичі
Ilustracja
Kościół w Szczurowicach
Herb
Herb
Państwo

 Ukraina

Obwód

 lwowski

Powierzchnia

1,42 km²

Wysokość

194 m n.p.m.

Populacja (2001)
• liczba ludności
• gęstość


484
341 os./km²

Nr kierunkowy

+380 3255

Kod pocztowy

80236

Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa konturowa obwodu lwowskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Szczurowice”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Szczurowice”
Ziemia50°16′N 25°01′E/50,266667 25,016667
Multimedia w Wikimedia Commons

Szczurowice (ukr. Щуровичі, Szczurowyczi) – wieś (dawniej miasteczko) na Ukrainie w obwodzie lwowskim (rejon czerwonogrodzki).

Historia

Miasto królewskie lokowane w 1529 roku położone było w XVI wieku w województwie bełskim[1]. Miasto wchodziło w skład starostwa szczurowickiego, leżało w powiecie buskim w XVIII wieku[2].

Za II Rzeczypospolitej Szczurowice były siedzibą gminy wiejskiej Szczurowice w powiecie radziechowskim w województwie tarnopolskim. W 1921 roku liczyły 1202 mieszkańców[3].

W 1937 w Szczurowicach poświęcono kościół (proboszczem był wówczas ks. Jan Witek)[4].

W czasie okupacji niemieckiej wikariuszem, a od 1943 roku administratorem rzymskokatolickiej parafii w Szczurowicach był ks. Stanisław Mazak. Duchowny angażował się w działalność konspiracyjną AK. Jednocześnie założony przez niego komitet pomocowy opiekował się uchodźcami z Wołynia, głodującymi nauczycielami oraz wysyłał paczki dla polskich żołnierzy w niemieckiej niewoli[5]. Swoich parafian zachęcał do niesienia pomocy Żydom, sam też takiej pomocy udzielał[6], m.in. dostarczając małżeństwu Wechslerów tzw. aryjskie papiery[7].

Za namową i przykładem ks. Mazaka w parafii Szczurowice pomoc Żydom niosły m.in. rodziny Marciszczuków (ukrywając Aleksa i Klarę Hart oraz Izaaka i Mendla Friedmanów)[8], Miniewskich (ukrywając Izaaka Sterlinga i Józefa Parnasa)[9], Łukasiewiczów (dostarczając żywność Shimonowi i Sophie Sterlingom)[10], Bednarczyków (ukrywając Fishela Fischa, Jakuba Potasza i Isaaka Szterlinga)[11] i Jaśkiewiczów (pomagając w różny sposób 9 Żydom)[12]. Ukraińscy nacjonaliści za ukrywanie Żydów zamordowali Jana Marciszczuka.

W 1984 Instytut Jad Waszem uhonorował medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata ks. Stanisława Mazaka[7], Marię Jaśkiewicz, Jana Jaśkiewicza, Stanisława Jaśkiewicza, nieznanego z imienia leśnika o nazwisku Bednarczyk, Stefana Miniewskiego, Jana Miniewskiego, Jana Marciszczuka, Annę Marciszczuk i Piotra Marciszczuka[12]. W 1989 roku medal ten otrzymali Franciszka i Antoni Łukasiewiczowie[10].

Przypisy

  1. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 174.
  2. Wiesław Bondyra, Własność ziemska w województwie bełskim w czasach saskich, Lublin 2015, s. 39.
  3. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom XV - Województwo Tarnopolskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923
  4. P. F.. Kościół w Szczurowicach. „Wschód”. Nr 65, s. 5, 10 listopada 1937. 
  5. Ksiądz Stanisław Mazak - kapłan, żołnierz, pszczelarz i dzierżonolog [1]
  6. Ryszard Tyndorf, Zygmunt Zieliński, Wartime Rescue of Jews by the Polish Catholic Clergy The Testimony of Survivors and Rescuers, tom I, Lublin 2023, Wydawnictwo KUL, ISBN 978-83-8288-040-3, s. 628-629
  7. a b Mazak Stanisław. collections.yadvashem.org. [dostęp 2024-02-19]. (ang.).
  8. Marciszczuk Jan & Anna (Stępkowska); Son: Piotr. collections.yadvashem.org. [dostęp 2024-02-19]. (ang.).
  9. Miniewski Jan ; Father: Stefan. collections.yadvashem.org. [dostęp 2024-02-19]. (ang.).
  10. a b Łukasiewicz Antoni & Hudyma Franciszka. collections.yadvashem.org. [dostęp 2024-02-19]. (ang.).
  11. Bednarczyk First name unknown. collections.yadvashem.org. [dostęp 2024-02-19]. (ang.).
  12. a b Jaśkiewicz Stanisław ; Father: Jan ; Mother: Maria. collections.yadvashem.org. [dostęp 2024-02-19]. (ang.).

Linki zewnętrzne

Zobacz w indeksie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego hasło Szczurowice
  • Szczurowice z Dobrzyłówką, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 868 .
  • p
  • d
  • e
Powiat radziechowski (1920–1939)
  • Siedziba powiatu – Radziechów
Przynależność wojewódzka
Miasta / Prawa miejskie (1920–34 )
  • Łopatyn (1934–1941)
  • Radziechów (od 1934)
Miasteczka (1920–34)
Gminy miejskie (1920–39 )
  • Łopatyn (do 1941)
  • Radziechów (do 1941)
Gminy wiejskie zbiorowe
(1934–39 )
  • Chołojów (1941: →)
  • Laszków (do 1941)
  • Ohladów (do 1941)
  • Radziechów (1941: →)
  • Sieńków (do 1941)
  • Stojanów (1941: →)
  • Szczurowice (1941: →)
  • Toporów (1941: →)
  • Witków Nowy (1941: →)
  • p
  • d
  • e
Miasta i miasteczka zdegradowane reformą gminną z 1933–1934

Legenda: (1) w nawiasach podano okres praw miejskich / praw miasteczka / praw osiedla; (2) wytłuszczono miasta/osiedla trwale restytuowane; (3) tekstem prostym opisano miasta nierestytuowane, miasta restytuowane przejściowo (ponownie zdegradowane) oraz miasta niesamodzielne, włączone do innych miast; (4) OTPosiedle typu miejskiego; (5) zastosowane nazewnictwo oddaje formy obecne, mogące się różnić od nazw/pisowni historycznych.

Gminy miejskie
  • Bnin (1395–1934)
  • Boćki (1509–1934)
  • Brzostek (1367–1934, od 2009)
  • Budzyń (1458–1934, od 2021)
  • Ciężkowice (1348–1934, od 2000)
  • Czarny Dunajec (1879–1896, 1925–1934, od 2023)
  • Dobrzyca (1440–1934, od 2014)
  • Gąsawa (1388–1934, od 2024)
  • Gębice (1425–1934)
  • Jagielnica (1518–1934)
  • Jaraczewo (1519–1934, od 2016)
  • Jazłowiec (1519–1934)
  • Kopanica (1450–1934)
  • Lanckorona (1366–1934)
  • Łohiszyn (1570–1934, od 1959OTP)
  • Mielnik (1440–1934)
  • Mieścisko (1474–1934, od 2024)
  • Narew (1529–1934)
  • Niżankowice (1431–1934, od 1940OTP)
  • Nowe Miasto nad Wartą (1283–1934)
  • Nowy Dwór (1578–1934)
  • Nowy Wiśnicz (1616–1934, od 1994)
  • Obrzycko (1458–1934, od 1990)
  • Odelsk (1546–1934)
  • Piaski (1775–1934)
  • Powidz (1243–1934)
  • Rogowo (1380–1580, 1672–1934)
  • Rostarzewo (1752–1934)
  • Rychtal (1294–1934, od 2024)
  • Ryczywół (1426–1934)
  • Rynarzewo (1299–1934)
  • Stara Sól (1557–1934, od 1940OTP)
  • Szereszów (1569–1934, od 1940OTP)
  • Święciechowa (1277–1934)
  • Ulanów (1616–1934, 1941–1945, od 1958)
  • Uście Solne (1616–1934)
  • Władysławów (1727–1870, 1919–1934)
  • Wojnicz (1369–1934, od 2007)
  • Zaniemyśl (1742–1934, 1940–1948)
Gminy wiejskie
z prawami miejskimi
Gminy wiejskie
z prawami miasteczka

Źródła: Dz.U. z 1933 r. nr 35, poz. 294, Dz.U. z 1934 r. nr 48, poz. 422, Dz.U. z 1934 r. nr 48, poz. 420, Dymitrow M., 2015, Pojęcie miejskości w świetle reformy gminnej w Polsce międzywojennej, [in] Krzysztofik R., Dymitrow M. (Eds), Degraded and restituted towns in Poland: Origins, development, problems / Miasta zdegradowane i restytuowane w Polsce. Geneza, rozwój, problemy, University of Gothenburg, Gothenburg, s. 61–63 / 65–115.